device_hubنقشه سایت:

close

alarmسه شنبه 20 آذر 1397 - 14:48

Tuesday 11 December 2018 - 14:48alarm

alarmالثلاثاء 2 رَبيع الثاني 1440 - 14:48

گاو گلپايگاني

گاو گلپايگاني

 

 تاريخچه

  

گاو گلپايگاني يكي از مهمترين نژادهاي گاو بومي كشور بوده كه پرورش آن در استان اصفهان و استان‌هاي مجاور از سابقه ديرينه‌اي برخوردار است. اين گاو از نظر بالا بودن درصد چربي شير از پتانسيل خوبي برخوردار ‌است، به‌طوري‌كه درصد چربي آن تا شش درصد نيز مي‌رسد. گاو گلپايگاني در عين مقاومت به شرايط محيطي موجود در منطقه نسبت به منابع خوراك دام نيز قانع مي‌باشد.

  

 

  

پراكنش

  

گاو گلپايگاني در بسياري از شهرستان‌هاي استان اصفهان نظير گلپايگان، خوانسار، فريدن، نطنز، اردستان، زرين شهر، فريدون شهر، فلاورجان و اطراف كاشان زيست مي‌نمايد. علاوه بر استان اصفهان، اين گاو در استان‌هاي چهارمحال بختياري، لرستان (شهرستان‌هاي اليگودرز و ازنا) مركزي (خمين و دليجان)‌ و حتي يزد نيز وجود دارد.

  

 

  

خصوصيات ظاهري

  

اين نژاد داراي جثه‌اي كوچك، سر كوچك و كشيده، گردن كوتاه و گاه دراز (شبيه اسب)، شاخ‌هاي نامشخص‌كوتاه و هلالي شكل و غبغب كوچك است. همچنين داراي دم باريك و بلند، منگوله دم (جاروي دم) پرمو و هم سطح زمين، حدقه چشم‌كمي برجسته، پوزه باريك، پشت با كمي فرو رفتگي، دست و پاي ظريف، كپل كشيده و باريك و كم گوشت مي باشد. قد اين گاو كوتاه بوده و سم‌هاي گرد و كوچك، كوهان در ماده‌ها و كمي بزرگتر در نرها از ديگر ويژگي‌هاي اين نژاد مي باشد. پستان به‌صورت كوچك و گرد با پوستي نازك كه از موهاي زرد، سياه يا سفيد پوشيده شده و سر پستانك‌ها كوچك، ظريف و متوازن است. 

  

تنوع رنگ اين نژاد از سفيد مايل به خاكستري (صابوني) تا سياه يكدست است‌. كه در اين طيف رنگ‌هاي زرد، زرد حنايي، زرد روشن تا تيره قرمز، قهوه‌اي روشن تا تيره خرمايي و ... وجود دارد. پوزه و اطراف چشم‌ها و فرج در گاوهاي خرمايي و قهوه‌اي رنگ عمدتأ سياه بوده و گاهي اوقات گاوهايي كه دورپوزه آنها سفيد باشد، نيز مشاهده مي‌شود.

  

شكم افتاده، فاصله بين پاهاي جلوئي با عقبي كم و چشمهاي كوچك يا متوسط از جمله صفات ظاهري گاوهايي مي‌باشد كه از درجه خلوص بالايي برخوردارند.

  

 

  

ميانگين اندازه‌هاي ابعاد بدن: 

  

ميانگين اندازه‌هاي برخي از ابعاد بدن گاو گلپايگاني

  

                            

صفت

ميانگين (سانتي متر)

طول بدن

165 

قطر شكم

200

قطر گردن

80

ارتفاع سر

43

پيشاني

5/21

  

 

  

خصوصيات توليدي: 

  

توليد شير در يك دوره:

  

اطلاعات به‌دست آمده از ايستگاه گاو بومي دليجان نشان مي‌دهد، حداكثر توليد شير در يك دوره شيردهي 1797 كيلوگرم و حداقل 204 كيلوگرم و بطور ميانگين 92/823 كيلوگرم مي‌باشد. با استفاده از 952 ركورد جمع آوري شده، ميانگين توليد شير در يك دوره شيردهي 9/365±8/759 كيلوگرم برآورد شده كه مقدار حداقل و حداكثر اين صفت به ترتيب 100 و 2635 كليوگرم مي‌باشد.

  

تعداد روزهاي شير دهي:

  

متوسط طول دوره شيردهي 47/188 روز و مقدار حداقل و حداكثر اين صفت 24 و 442 روز مي‌باشد.

  

 ميانگين توليد شير روزانه:

  

ميانگين توليد شير روزانه بطور متوسط 37/4 كيلوگرم مي‌باشد.

  

درصد چربي شير:

  

درصد چربي شير، حداكثر 9/6 و حداقل 28/3 و بطور متوسط 987/4 درصد مي‌باشد. در شرايط تغذيه مطلوب درصد چربي شير به 75/7 نيز مي‌رسد.

  

وزن تولد گوساله:

  

ميانگين وزن تولد گوساله‌ها با استفاده از 1438 ركورد برابر 75/2±24/16 كيلوگرم برآورد گرديده و مقدارحداقل و حداكثر اين صفت 8 و 29 كيلوگرم است‌.

  

وزن از شيرگيري گوساله:

  

ميانگين وزن از شيرگيري گوساله‌ها با استفاده از 970 ركورد برابر 41/7±21/67 كيلوگرم و دامنه تغييرات آن 21 كيلوگرم برآورد شده است‌.

  

عليرغم مقاومت اين گاو به بيماري‌هايي مانند تيلريوز، پيروپلاسموز و بعضي امراض ديگر، نسبت به بيماري ورم پستان حساس بوده و لذا رعايت بهداشت در شيردوشي ضروري است‌.

  

لازم به ذكر است كه، اگر چه گاو گلپايگاني به‌عنوان تيپ شيري معروف شده است، ولي مطالعات نشان مي‌دهد كه گوساله‌هاي نر نيز از قابليت پروار خوبي برخوردارند.

  

 

  

برخي از خصوصيات پرواري گاو گلپايگاني

  

                                      

صفت

ميانگين 

ضريب تبديل غذايي

35/6

ميانگين افزايش وزن روزانه

477 گرم

ميانگين وزن پاياني (دوره 18 ماهه)

274 كيلوگرم

درصد وزن لاشه به وزن زنده

14/58%

درصد گوشت به لاشه سرد

42/71%

درصد چربي به لاشه سرد

8/13%

درصد استخوان به لاشه سرد

58/13%

  

 

  

 

  

ميانگين وزن گوساله‌هاي ماده و نر نژاد گلپايگاني در سنين مختلف

  

                                                                                                                     

 

جنس

‌ماده

 

‌‌‌نر

سن

 

تعداد

ميانگين±انحراف معيار

 

تعداد

ميانگين±انحراف معيار

تولد

108

0/2±9/14

 

95

0/3±2/16

ماهگي

80

0/14±3/85

 

68

0/19±9/100

12ماهگي

59

0/22±5/160

 

53

0/27±2/193

18 ماهگي

42

0/31±4/217

 

37

0/35±8/276

24 ماهگي

21

0/43±1/256

 

21

0/32±5/350

  

 

  

 

  

خصوصيات توليد مثلي:

  

سن در اولين باروري:

  

متوسط سن در اولين باروري 5/16 ماه مي‌باشد.

  

تعداد تلقيح منجربه آبستني:

  

با توجه به اينكه گاوهاي فحل در ايستگاه دليجان به‌صورت طبيعي جفتگيري داده مي‌شدند، ميانگين تعداد تلقيح منجر به آبستني با تعداد 833 ركورد برابر9/0±5/1 و مقدار حداقل و حداكثر اين صفت 1 و 7 تلقيح منجر به ‌آبستني بود.

  

طول دوره آبستني:

  

بر مبناي 1039 ركورد جمع آوري شده، ميانگين طول دوره آبستني17/8±7/283 روز است‌. براساس‌گزارش ايستگاه دليجان، طول دوره آبستني به‌طور ميانگين 9/279 روز مي‌باشد.

  

سن اولين زايش:

  

ميانگين سن اولين زايش با استفاده از 500 ركورد برابر 34/168±9/872 روز و مقدار حداقل و حداكثر 508 و 1680 روز بود. 

  

فاصله دوزايش متوالي:

  

با استفاده از 857 ركورد ميانگين فاصله دو زايش متوالي 41/57±9/383 روز با مقدار حداقل و حداكثر 276 و 577 روز بود كه دامنه زياد، بيانگر تنوع بالايي است كه در اين داده‌ها وجود دارد.

  

تعداد روزهاي غير آبستني:

  

بر مبناي 770 ركورد جمع آوري شده، ميانگين طول دوره غير آبستني برابر 34/82 روز با مقدارحداقل و حداكثر 22 و 471 روز بود. در اين صفت نيز تنوع زياد ركوردها به خوبي مشخص است‌.

  

 

  

عملكرد توليد مثلي گاوهاي گلپايگاني

  

                                                              

صفت

‌تعداد گاو

ميانگين±انحراف   معيار

سن در نخستين باروري (ماه)

26

6/3±7/18

وزن در نخستين باروري (كيلوگرم‌)

26

0/25±25/224

سن در نخستين زايش (ماه)

18

1/1±5/25

طول دوره آبستني (روز)

26

0/9±284

فاصله زايش تا آبستني (روز)

26

1/24±4/64

فاصله گوساله زايي (روز)

26

0/34±3/357

زمان خروج جفت (ساعت‌)

26

7/2±2/3

  

 

  

خصوصيات توده ژنتيكي

  

گاو گلپايگاني يكي از نژادهاي معروف شيري در بين گاوهاي بومي ايران است‌. اين نژاد به‌دليل مقاومت در برابر بيماري‌هايي چون تيلريوز و پيروپلاسموز داراي ارزش و موقعيت ويژه‌اي است‌. از نظر مقاومت نسبت به سرما وگرما، گاو گلپايگاني مي‌تواند سرماي 20 درجه زير صفر و گرماي 30 درجه بالاي صفر را تحمل كند.

  

قدرت تحمل نسبتاً زياد در برابر تغييرات شرايط محيطي و سازش با محيط و سهل بودن شرايط نگهداري، كم‌توقعي نسبت به خوراك و قناعت در تغذيه و طول عمر اقتصادي قابل توجه از جمله دلايلي است كه پرورش اين‌توده ژنتيكي را مهم جلوه مي‌دهد. اما متاسفانه توليد كم شير در اين توده در مقايسه با گاوهاي نژاد اصيل شيري خارجي موجب شده كه آميخته‌گري‌هاي كنترل نشده‌اي بين اين توده و نژادهايي همچون براون سوئيس و هلشتاين به‌وجود آيد كه منجر به ناخالصي توده مزبور شده است‌. در شرايط مطلوب، اين گاو تا 3000 ليتر شير با چربي 75/7% در يك دوره شيردهي توليد مي‌كند و هر چه درصد خلوص گاو گلپايگاني بالا رود، مقدار شير آن كاهش و درصد چربي آن افزايش مي‌يابد، ولي درصد پروتئين و لاكتوز چندان تفاوتي نمي‌كند.

 

  

گاو ماده گلپايگاني


location_onکرج، سه راه رجائی شهر، خیابان شهید بهشتی، روبروی دهقان ویلای اول
منوی سیستم close
vpn_key پنل مدیریتی keyboard_arrow_down
group سامانه کاربران keyboard_arrow_down
school سامانه پرسنل keyboard_arrow_down
close

انتقادات و پیشنهادات

لطفا انتقادات و پیشنهادات خود را در قالب فرم زیر تکمیل و ارسال فرمایید.

close
مراکز استانی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور

لطفا استان مورد نظر خود را از روی نقشه انتخاب نمایید:

close
خدمات پرسنلی

لطفا بخش مورد نظر خود را انتخاب نمایید:

desktop_windows

اتوماسیون اداری

mail

پست الکترونیکی

monetization_on

فیش حقوقی

کانون بازنشستگان

close
سامانه ها

لطفا سامانه مورد نظر خود را انتخاب نمایید:

book

سامانه انتشارات

storage

بانک اطلاعاتی طرح ها

widgets

سامانه سمپات