alarmشنبه 5 مهر 1399 - 01:46

Saturday 26 September 2020 - 01:46alarm

alarmالسبت 8 صَفَر 1442 - 01:46

گاو گلپايگاني

گاو گلپايگاني

 

 تاريخچه

  

گاو گلپايگاني يكي از مهمترين نژادهاي گاو بومي كشور بوده كه پرورش آن در استان اصفهان و استان‌هاي مجاور از سابقه ديرينه‌اي برخوردار است. اين گاو از نظر بالا بودن درصد چربي شير از پتانسيل خوبي برخوردار ‌است، به‌طوري‌كه درصد چربي آن تا شش درصد نيز مي‌رسد. گاو گلپايگاني در عين مقاومت به شرايط محيطي موجود در منطقه نسبت به منابع خوراك دام نيز قانع مي‌باشد.

  

  

پراكنش

  

گاو گلپايگاني در بسياري از شهرستان‌هاي استان اصفهان نظير گلپايگان، خوانسار، فريدن، نطنز، اردستان، زرين شهر، فريدون شهر، فلاورجان و اطراف كاشان زيست مي‌نمايد. علاوه بر استان اصفهان، اين گاو در استان‌هاي چهارمحال بختياري، لرستان (شهرستان‌هاي اليگودرز و ازنا) مركزي (خمين و دليجان)‌ و حتي يزد نيز وجود دارد.

  

 

  

خصوصيات ظاهري

  

اين نژاد داراي جثه‌اي كوچك، سر كوچك و كشيده، گردن كوتاه و گاه دراز (شبيه اسب)، شاخ‌هاي نامشخص‌كوتاه و هلالي شكل و غبغب كوچك است. همچنين داراي دم باريك و بلند، منگوله دم (جاروي دم) پرمو و هم سطح زمين، حدقه چشم‌كمي برجسته، پوزه باريك، پشت با كمي فرو رفتگي، دست و پاي ظريف، كپل كشيده و باريك و كم گوشت مي باشد. قد اين گاو كوتاه بوده و سم‌هاي گرد و كوچك، كوهان در ماده‌ها و كمي بزرگتر در نرها از ديگر ويژگي‌هاي اين نژاد مي باشد. پستان به‌صورت كوچك و گرد با پوستي نازك كه از موهاي زرد، سياه يا سفيد پوشيده شده و سر پستانك‌ها كوچك، ظريف و متوازن است. 

  

تنوع رنگ اين نژاد از سفيد مايل به خاكستري (صابوني) تا سياه يكدست است‌. كه در اين طيف رنگ‌هاي زرد، زرد حنايي، زرد روشن تا تيره قرمز، قهوه‌اي روشن تا تيره خرمايي و ... وجود دارد. پوزه و اطراف چشم‌ها و فرج در گاوهاي خرمايي و قهوه‌اي رنگ عمدتأ سياه بوده و گاهي اوقات گاوهايي كه دورپوزه آنها سفيد باشد، نيز مشاهده مي‌شود.

  

شكم افتاده، فاصله بين پاهاي جلوئي با عقبي كم و چشمهاي كوچك يا متوسط از جمله صفات ظاهري گاوهايي مي‌باشد كه از درجه خلوص بالايي برخوردارند.

  

 

  

ميانگين اندازه‌هاي ابعاد بدن: 

  

ميانگين اندازه‌هاي برخي از ابعاد بدن گاو گلپايگاني

  

                            

صفت

ميانگين (سانتي متر)

طول بدن

165 

قطر شكم

200

قطر گردن

80

ارتفاع سر

43

پيشاني

21.5

  

 

  

خصوصيات توليدي: 

  

توليد شير در يك دوره:

  

اطلاعات به‌دست آمده از ايستگاه گاو بومي دليجان نشان مي‌دهد، حداكثر توليد شير در يك دوره شيردهي 1797 كيلوگرم و حداقل 204 كيلوگرم و بطور ميانگين 823.92 كيلوگرم مي‌باشد. با استفاده از 952 ركورد جمع آوري شده، ميانگين توليد شير در يك دوره شيردهي 365.9±759.8 كيلوگرم برآورد شده كه مقدار حداقل و حداكثر اين صفت به ترتيب 100 و 2635 كليوگرم مي‌باشد.

  

تعداد روزهاي شير دهي:

  

متوسط طول دوره شيردهي 188.47 روز و مقدار حداقل و حداكثر اين صفت 24 و 442 روز مي‌باشد.

  

 ميانگين توليد شير روزانه:

  

ميانگين توليد شير روزانه بطور متوسط 4.37 كيلوگرم مي‌باشد.

  

درصد چربي شير:

  

درصد چربي شير، حداكثر 6.9 و حداقل 3.28  و بطور متوسط 4.987 درصد مي‌باشد. در شرايط تغذيه مطلوب درصد چربي شير به7.57 نيز مي‌رسد.

  

وزن تولد گوساله:

  

ميانگين وزن تولد گوساله‌ها با استفاده از 1438 ركورد برابر 2.75±16.24 كيلوگرم برآورد گرديده و مقدارحداقل و حداكثر اين صفت 8 و 29 كيلوگرم است‌.

  

وزن از شيرگيري گوساله:

  

ميانگين وزن از شيرگيري گوساله‌ها با استفاده از 970 ركورد برابر 7.41±67.21 كيلوگرم و دامنه تغييرات آن 21 كيلوگرم برآورد شده است‌.

  

عليرغم مقاومت اين گاو به بيماري‌هايي مانند تيلريوز، پيروپلاسموز و بعضي امراض ديگر، نسبت به بيماري ورم پستان حساس بوده و لذا رعايت بهداشت در شيردوشي ضروري است‌.

  

لازم به ذكر است كه، اگر چه گاو گلپايگاني به‌عنوان تيپ شيري معروف شده است، ولي مطالعات نشان مي‌دهد كه گوساله‌هاي نر نيز از قابليت پروار خوبي برخوردارند.

  

 

  

برخي از خصوصيات پرواري گاو گلپايگاني

  

                                      

صفت

ميانگين 

ضريب تبديل غذايي

6.35

ميانگين افزايش وزن روزانه

477 گرم

ميانگين وزن پاياني (دوره 18 ماهه)

274 كيلوگرم

درصد وزن لاشه به وزن زنده

%58.14

درصد گوشت به لاشه سرد

%71.42

درصد چربي به لاشه سرد

%13.8

درصد استخوان به لاشه سرد

%13.58

  

 

  

 

  

ميانگين وزن گوساله‌هاي ماده و نر نژاد گلپايگاني در سنين مختلف

  

                                                                                                                     

 

جنس

‌ماده

 

‌‌‌نر

سن

 

تعداد

ميانگين±انحراف معيار

 

تعداد

ميانگين±انحراف معيار

تولد

108

14.9±2.0

 

95

16.2±3.0

ماهگي

80

85.3±14.0

 

68

100.9±19.0

12ماهگي

59

160.5±22.0

 

53

193.2±27.0

18 ماهگي

42

217.4±31.0

 

37

276.8±35.0

24 ماهگي

21

256.1±43.0

 

21

350.5±32.0

  

 

  

 

  

خصوصيات توليد مثلي:

  

سن در اولين باروري:

  

متوسط سن در اولين باروري 16.5 ماه مي‌باشد.

  

تعداد تلقيح منجربه آبستني:

  

با توجه به اينكه گاوهاي فحل در ايستگاه دليجان به‌صورت طبيعي جفتگيري داده مي‌شدند، ميانگين تعداد تلقيح منجر به آبستني با تعداد 833 ركورد برابر  0/9±1/5 و مقدار حداقل و حداكثر اين صفت 1 و 7 تلقيح منجر به ‌آبستني بود.

  

طول دوره آبستني:

  

بر مبناي 1039 ركورد جمع آوري شده، ميانگين طول دوره آبستني8/17±283/7روز است‌. براساس‌گزارش ايستگاه دليجان، طول دوره آبستني به‌طور ميانگين 279/9 روز مي‌باشد.

  

سن اولين زايش:

  

ميانگين سن اولين زايش با استفاده از 500 ركورد برابر 168/34±872/9 روز و مقدار حداقل و حداكثر 508 و 1680 روز بود. 

  

فاصله دوزايش متوالي:

  

با استفاده از 857 ركورد ميانگين فاصله دو زايش متوالي57/41±383/9 روز با مقدار حداقل و حداكثر 276 و 577 روز بود كه دامنه زياد، بيانگر تنوع بالايي است كه در اين داده‌ها وجود دارد.

  

تعداد روزهاي غير آبستني:

  

بر مبناي 770 ركورد جمع آوري شده، ميانگين طول دوره غير آبستني برابر82/34±115/9 روز با مقدارحداقل و حداكثر 22 و 471 روز بود. در اين صفت نيز تنوع زياد ركوردها به خوبي مشخص است‌.

  

 

  

عملكرد توليد مثلي گاوهاي گلپايگاني


صفت


تعداد گاو

انحراف معیار ± میانگین

سن در نخستین باروری (ماه)

26

18/7±3/6

وزن در نخستین باروری(کیلوگرم)

26

224±25/0

سن در نخستین زایش (ماه)

18

25/5±1/1

طول دوره آبستنی (روز)

163

284±9/0

فاصله زایش تا آبستنی (روز)

146

64/4±24/1

فاصله گوساله زایی(روز)

129

357/3±34/0

زمان خروج جفت(ساعت)

153

3/2±2/7



  

خصوصيات توده ژنتيكي

  

گاو گلپايگاني يكي از نژادهاي معروف شيري در بين گاوهاي بومي ايران است‌. اين نژاد به‌دليل مقاومت در برابر بيماري‌هايي چون تيلريوز و پيروپلاسموز داراي ارزش و موقعيت ويژه‌اي است‌. از نظر مقاومت نسبت به سرما وگرما، گاو گلپايگاني مي‌تواند سرماي 20 درجه زير صفر و گرماي 30 درجه بالاي صفر را تحمل كند.

  

قدرت تحمل نسبتاً زياد در برابر تغييرات شرايط محيطي و سازش با محيط و سهل بودن شرايط نگهداري، كم‌توقعي نسبت به خوراك و قناعت در تغذيه و طول عمر اقتصادي قابل توجه از جمله دلايلي است كه پرورش اين‌توده ژنتيكي را مهم جلوه مي‌دهد. اما متاسفانه توليد كم شير در اين توده در مقايسه با گاوهاي نژاد اصيل شيري خارجي موجب شده كه آميخته‌گري‌هاي كنترل نشده‌اي بين اين توده و نژادهايي همچون براون سوئيس و هلشتاين به‌وجود آيد كه منجر به ناخالصي توده مزبور شده است‌. در شرايط مطلوب، اين گاو تا 3000 ليتر شير با چربي7/75% در يك دوره شيردهي توليد مي‌كند و هر چه درصد خلوص گاو گلپايگاني بالا رود، مقدار شير آن كاهش و درصد چربي آن افزايش مي‌يابد، ولي درصد پروتئين و لاكتوز چندان تفاوتي نمي‌كند.

 

  

گاو ماده گلپايگاني


fiber_new2 مهر 1399: برگزاری کارگاه آموزشی شیوه های تهیه و مصرف بهینه سیلاژ ذرت و کاه غنی شده در تغذیه دام از سوی یاوران تولید استان اردبیل fiber_new1 مهر 1399: دکتر بازرگان : شبکه اجتماعی "تاک" باهدف ترویج دانش کشاورزی بین بهره برداران در بستر فضای مجازی آماده خدمت رسانی به کاربران این بخش است fiber_new30 شهریور 1399: برگزاری دوره آموزشی ملی تلقیح مصنوعی سرویکال دام سبک در موسسه تحقیقات علوم دامی کشور fiber_new29 شهریور 1399: کارگاه آموزشی تغذیه زنبورعسل در موسسه تحقیقات علوم دامی کشور برگزار شد fiber_new29 شهریور 1399: در شورای تحقیقات کشاورزی موضوع همکاری با موسسات تحقیقاتی روسیه در چارچوب قانونی و ماموریت های سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی بررسی شد
location_onکرج، سه راه رجائی شهر، خیابان شهید بهشتی، روبروی دهقان ویلای اول، کد پستی: 3146618361
منوی سیستم close
vpn_key پنل مدیریتی keyboard_arrow_down
group سامانه کاربران keyboard_arrow_down
school سامانه پرسنل keyboard_arrow_down
close

انتقادات و پیشنهادات

لطفا انتقادات و پیشنهادات خود را در قالب فرم زیر تکمیل و ارسال فرمایید.